ಒಂದು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ
ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಅದೃಶ್ಯ ಗುರಿಯ ಬೆನ್ನತ್ತಿ ಓಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಓಟದಲ್ಲಿ ನಾವು ಗಳಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಬಹಳಷ್ಟಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾದದ್ದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ನಮಗಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುದು—ಮಕ್ಕಳ ಆದ್ಯತೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕರ ಸ್ಥಾನ.
ಇಂದಿನ ಧಾವಂತದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಏನನ್ನೋ ಸಾಧಿಸಲು ಓಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಈ ಓಟದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಅರಿಯದಂತೆ ನಾವು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಮಗಿರಬೇಕಾದ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲಿಗೆ ತಂದೆಯೇ ಹೀರೊ, ತಾಯಿಯೇ ಸರ್ವಸ್ವ. ಆದರೆ ಇಂದು? ಮಕ್ಕಳ ‘Priority List’ ಅಥವಾ ಆದ್ಯತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳೇನು? ನಾವೆಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದೇವೆ?
ಬದಲಾದ ಆದ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಗೋಡೆ
ಹಿಂದೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಕಷ್ಟವಾದರೆ ಅಥವಾ ಖುಷಿಯಾದರೆ ಮೊದಲು ಓಡಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಪೋಷಕರ ಬಳಿಗೆ. ಆದರೆ ಇಂದು ಮಕ್ಕಳು ಮೊದಲು ಹುಡುಕುವುದು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಆನ್ಲೈನ್ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು. ಪೋಷಕರು ಮಕ್ಕಳ ಕೈಗೆ ಸುಬದ್ಧವಾದ ಭವಿಷ್ಯ ನೀಡಲು ಹಣದ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದರೆ, ಮಕ್ಕಳು ಆ ಹಣ ನೀಡಿದ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಜಗತ್ತನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿಗಿಂತ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಲೈಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ಗೇಮಿಂಗ್ ಸ್ಕೋರ್ಗಳು ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಿಕ್ ನೀಡುತ್ತಿವೆ.
ಸಂವಹನದ ಕೊರತೆ: ಮಾತು ಹೆಚ್ಚು, ಸಂವಾದ ಕಡಿಮೆ
ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದು ಮಾತುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ, ಆದರೆ ‘ಸಂವಾದ’ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. “ಊಟವಾಯಿತಾ?”, “ಹೋಂ ವರ್ಕ್ ಮುಗಿಯಿತಾ?”, “ಪರೀಕ್ಷೆ ಹೇಗಾಯಿತು?” – ಇವಿಷ್ಟೇ ನಮ್ಮ ಮಾತುಗಳಾಗಿವೆ. ಮಗುವಿನ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಳದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ? ಅವರ ಭಯವೇನು? ಅವರ ಕನಸುಗಳೇನು? ಎಂದು ಕೇಳುವ ತಾಳ್ಮೆ ನಮಗಿಲ್ಲ. ಯಾವಾಗ ಪೋಷಕರು ಕೇವಲ ‘ಸೂಚನೆ ನೀಡುವವರು’ ಮಾತ್ರ ಆಗುತ್ತಾರೋ, ಆಗ ಮಕ್ಕಳು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅವರಿಂದ ದೂರವಾಗತೊಡಗುತ್ತಾರೆ.
ಅಂಕಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ಸಂಬಂಧ
ಇಂದಿನ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಮಗುವಿನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕಿಂತ ಅವರ ಅಂಕಪಟ್ಟಿ (Marks Card) ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಗುವು ಒಂದು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಅಂಕ ಪಡೆದಾಗ, ನಾವು ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಬೇರೆಯವರ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಈ ‘ಹೋಲಿಕೆ’ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಕೀಳರಿಮೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪೋಷಕರ ಮುಂದೆ ತೆರೆದಿಡಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾರೆ.
ನಾವು ಮಾಡಬೇಕಿರುವುದೇನು?
ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಮಯ (Quality Time): ದಿನದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಗಂಟೆಯಾದರೂ ಮೊಬೈಲ್ ಪಕ್ಕಕ್ಕಿಟ್ಟು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಮಾತನಾಡಿ.ಅವರು ಹೇಳುವ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸಮಾಧಾನದಿಂದ ಕೇಳಿ.
ಪಾಲಕರು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಹಗಲಿರುಳು ದುಡಿಯುತ್ತಾರೆ, ದೊಡ್ಡ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ, ದುಬಾರಿ ಆಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮಗುವಿಗೆ ಬೇಕಿರುವುದು ನಿಮ್ಮ ದುಬಾರಿ ಉಡುಗೊರೆಗಳಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮ ಸಮಯ. ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಗು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾತು ಹೇಳಲು ಹೋದಾಗ “ನನಗೆ ಕೆಲಸವಿದೆ”, “ಸುಸ್ತಾಗಿದೆ” ಎಂಬ ಉತ್ತರಗಳು ಸಿಕ್ಕಾಗ, ಮಗು ತನ್ನ ಆದ್ಯತೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಪಾಲಕರನ್ನು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರದೆಯ ಗೋಡೆ
ಇಂದು ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಮಧ್ಯೆ ಮೊಬೈಲ್ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಒಂದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಂವಹನ ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆ ಸಂಬಂಧದ ಆಳವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮಗು ತನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಗೂಗಲ್ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಪಾಲಕರ ಬಳಿ ಅಲ್ಲ.
ಕೇವಲ ಅಂಕಗಳ ಮೇಲೆ ಹೂಡಿದ ಬಂಡವಾಳ
ನಾವು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿಯೋ ಅಥವಾ ಅವರು ಪಡೆಯುವ ಅಂಕಗಳಿಗಾಗಿಯೋ? ಅಂಕಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಪಾಲಕರು ತೋರುವ ಅಸಮಾಧಾನ, ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ “ನನ್ನ ಪಾಲಕರಿಗೆ ನನ್ನ ಸಾಧನೆ ಮುಖ್ಯವೇ ಹೊರತು ನಾನಲ್ಲ” ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅವರನ್ನು ಪಾಲಕರಿಂದ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದೂರ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಹೋಲಿಕೆಯ ವಿಷಮಯ ವಲಯ
“ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ಹುಡುಗನನ್ನು ನೋಡು”, “ಅವನಿಗೆ ಬಂದಷ್ಟು ಅಂಕ ನಿನಗೆ ಏಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ?” ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಯಾವಾಗ ಪಾಲಕರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆಗ ಮಕ್ಕಳು ಪಾಲಕರನ್ನು ತಮ್ಮ ‘ಹಿತೈಷಿಗಳು’ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕಿವಿಗೊಡಿ (Listen more): ಅವರು ಹೇಳುವುದು ನಿಮಗೆ ಸಣ್ಣ ವಿಷಯ ಎನಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಅದು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಹೇಳುವುದನ್ನು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಟೀಕಿಸಬೇಡಿ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ: ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದಾಗ ತಿದ್ದುವ ರೀತಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಿರಲಿ, ದ್ವೇಷದಿಂದಲ್ಲ.
ಆದರ್ಶವಾಗಿರಿ: ನಾವು ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದರೆ, ಮಕ್ಕಳು ಅದನ್ನೇ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲು ನಾವು ನಮ್ಮ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಉಡುಗೊರೆಗಳಿಗಿಂತ ನಿಮ್ಮ ‘ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಸಮಯ’ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ. ನೆನಪಿಡಿ, ನೀವು ನೀಡುವ ಆಸ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಸೌಕರ್ಯ ನೀಡಬಹುದು, ಆದರೆ ನೀವು ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಜೀವನದ ‘Priority List’ ನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಮಯ ಮೀರುವ ಮುನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆಲ್ಲೋಣ.
ಲೇಖನ :- ನವೀನ ಗೋಪಾಲಸಾ ಹಬೀಬ
ಶಿಕ್ಷಕರು ಪರ್ಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಹರಪನಹಳ್ಳಿ.