Article by: ಸಂಜಯ್ ರಾವ್
ಮಂಗಳೂರು: ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ನಂಬಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ರೈತರಿಗೆ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಳಿತಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲೇ. ಆದರೆ ಈಗ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ರೈತರ ಈ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಸರೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈಗ ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯು ಈಗ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಗಣಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಏನಿದು ಹೊಸ ಮಾದರಿ?
ಇಲ್ಲಿ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ‘ರೆಸೋನಿಯಾ’ದಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳು ರೈತರೊಂದಿಗೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಮಾದರಿಯ ವಿಶೇಷತೆಗಳೆಂದರೆ:
ಮಾಲೀಕತ್ವ ಬದಲಾಗದು: ಭೂಮಿಯ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ರೈತರಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಬಾಡಿಗೆ ಅಥವಾ ಗುತ್ತಿಗೆ ಹಣ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದ್ವಿಮುಖ ಲಾಭ: ಮಾಲೀಕತ್ವ ರೈತರ ಬಳಿಯೇ ಇರುವುದರಿಂದ, ಗೋಪುರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಎಂದಿನಂತೆ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು.
ರೈತರಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:
ಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ: ಮಳೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟವಾದರೂ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಿಂದ ಬರುವ ನಿಗದಿತ ಬಾಡಿಗೆ ಹಣವು ರೈತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಕೈಹಿಡಿಯುತ್ತಿದೆ.
ಕೃಷಿ ಆಧುನೀಕರಣ: ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ರೈತರು ಸುಧಾರಿತ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ, ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ವಲಸೆ ತಡೆ: ಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಕರಿಗೇ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದೆ.
“ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯದ ಮೂಲ ಇರುವುದರಿಂದ ನಾವು ಈಗ ಕೇವಲ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸದೆ, ಕೃಷಿಯನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಲಾಭದಾಯಕ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ,” ಎಂದು ಯೋಜನೆಯ ಲಾಭ ಪಡೆದ ರೈತರೊಬ್ಬರು ಸಂತಸ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ
ಯೋಜನೆಯ ಆರಂಭಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಗ್ರಾಮದ ಮುಖಂಡರು ಮತ್ತು ರೈತರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಭೂಮಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ನಿರಂತರ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ರೈತರ ವಿಶ್ವಾಸ ಗಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಭವಿಷ್ಯದ ಹಾದಿ
ಭಾರತವು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನದತ್ತ ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರೈತರು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹೇಗೆ ಜೊತೆಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ‘ಹಂಚಿಕೆಯ ಪ್ರಯೋಜನ’ ಮಾದರಿಯು ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.